Hamro Bulletin

धिरज कुँवर साउन २६, अछाम
ढकारी गाउँपालिका ६ ढुंगाचाल्नाकी मनसरा बुढा १८ वर्षकी भइन् । कलीलै उमेरमा क्यान्सर रोग लाग्यो । ११ वर्ष अगाडी रोगै पत्ता नलागी बुवाको मृत्य भयो  । ३ भाइबहिनी मध्ये जेठी छोरी हुन् मनसरा । बिपी कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल भरतपुर चितवनमा अहिले उपचाररत छन् ।
अछामको दुर्गम गाउँ मानिने ढुंगाचाल्नामा करिब डेढ वर्षसम्म सामान्य रोग होला भन्दै धामीझाँक्रीकै पछि लागेर समय बित्यो । शहरतिर पहुँच भएका गाउँका केहि जान्ने बुझ्नेलाई उनकी आमा पानसराले छोरीको समस्या सुनाइन् । उनीहरुले  तत्काल अस्पताल लैजान सुझाएको उनले बताइन् । ‘सामान्य नै रोेग होला भनेर गाउँमा झारफुक धामीझाँक्री कहाँ गइयो । उनी दिनप्रतिदिन बायाँ खुट्टाको दुखाइ बल्झ्यो भन्न थालीन् । अस्ताल र शहरको बारेमा थाहा पाएका आफन्तलाई कुरा सुनाए । उनीहरुले एकपटक बम्बै लैजान भने’ पानसराले सुनाइन् ,‘भारतको खलनउसम्म लैजान पैसा खोज्दै केहि समय बित्यो । जसोतसो लखनउ पुर्याइयो । त्यहा जेचकजाँच गरेपछि बाँया खुट्टामा क्यान्सर भएको रिर्पोट आयो । यो रोगको बारे मलाई केहि थाहा थिएन ।’ 
सामान्य उपचार गर्न सदरमुकाम पुग्न नसक्ने अवस्था भएको परिवारमा क्यान्सर लागेको खबर सुन्दा पत्याउनै नसकेको उनको अनुभव छ । ‘अलिअि रोग त होला भनेर देवरलाई साथमा पठाएँ । उता गइसेपछि यतै उपचार गर्ने भए पैसा पठाउ नत्र नेपाल ल्याउनु पर्यो भन्ने खबर गर्न थाले । आफन्तको सहयोगमा चितवनसम्म ल्याइयो । अब कसरी उपचार खर्च जुटाउने भन्ने चिन्ताले सताएको छ । दुई महिनाबढि भयो ,निन्द्रा भोक सबै हराइसक्यो ।’
जिन्दगीमा कहिल्यै नसोचेको रोग लागेपछि १८ वर्षीया मनसरा शब्दबिहिन् छन् । भरतपुर क्यान्सर अस्पतालमा उपचार गराइरहेकी उनलाई सरकारले दिने एक लाख सहयोग लिनका लागि नागरिकता बनाउन अछाम ल्याइयो । आमा र आफन्तको साथमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा पुगेकी उनी हालखबर सोधपुछ गर्दा जवाफ दिन सक्दिनन् । प्रतिउत्तरमा आँशु मात्रै खसाल्छिन् । आमाछोरी दुबैको अवस्था उस्तै छ । मनसराको पारिवारिक अवस्था र उपचारमा सहयोग गरिदिन उनका आफन्त देबेन्द्र बुढा र भुपेन्द्र बुढा सबैसँग अपिल गरिरहेका छन् । ‘अलि टाठोबाठो परिवारका भएको भए हामीलाई पनि सहज हुन्थ्यो । छोरीलाई लागेको रोगबारे न त आमाले भन्न सक्छिन् । न त छोरी नै । क्यान्सरको बारेमा कहिल्यै जानकारी नपाएका उनीहरुलाई सम्हालिन धेरै गाह्रो परेको छ ’ भुपेन्द्रले भने ,‘सकेजति हामीले सहयोग गरिरहेका छौं ।’ मनसराको लागि मंगलसेनका रिदम बिसि , जगतकुमार वडले समेत अभियान सञ्चालन गरेको उनले बताए ।
लामो समय आफ्नो बारेमा भएको संवाद सुनेपछि मनसराको मौनता भंग भयो । लामो सुस्केरा निकाल्दै उनले भनिन् ,‘उपचार गर्न कम्तिमा १० लाख लाग्छ रे । दश रुपैययाँ नपाउने मेरो परिवारले उपचार गर्नै सक्दैन  ।अस्पतालको बेडमा पल्टिदा क्यान्सरको दुखाइ कम र गरीब भएर पाएको दुःखले घाउ बल्झिएको छ’ उनले भनिन् ,‘आउन जान यातायात खर्च त छैन कसरी १० लाख जम्मा गर्नु । हामीलाई दुइ पैसो पत्याउने पनि कोहि छैनन् , उधारो दिने पनि कोहि छैनन् ।’ अस्पतालमा किमो चलाइरहेकै अवस्थामा चितवनबाट अछाम पुगेकी उनी आमाको अंगालोमा बेरिएर अस्पताल नपठाउन आग्रह गर्छिन् । ‘बिरानो ठाउँमा मलाई धेरै छट्पटि हुन्छ । आमाले त्यत्रो पैसा जम्मा गर्नै सक्नुहुन्न बुवाको मृत्युपछि हामी सबै टुहरा बन्यौं । आमाको आँशुले मलाई पिरोली रहेको छ । भगवानले पनि गरीबकै परिवारलाई रोग दिने रैछ ।’